Burada verdiğimiz terapi sanatı ifadesel terapi sanatına girmekte bu ne demek bu disiplinler arası bir model bu sanatın çeşitli disiplinlerinin resim sanatı olabilir heykel sanatı olabilir başka bir çok sanat dalı olabilir vs… şiir, drama, oyun, hikaye anlatımı, dans bunların tamamının bir arada kullanılması demektir.
sanatla psikolojinin evliliği gibi multidisiplinel bir yaklaşım aynı zamandı bu disiplin ifadesel sanat terapisi 1970 li yıllarda Bastında ilk olarak okutulmaya başlamış o günden bugune kadar da bir çok ifadesel sanat terapisti yetişmiş bunların kendiside sanatçı yani dansçı müzisyen ressam
İfadesel sanat disiplinin bir özelliği var ki yaratıcı sürece çok önem veriyor ürünede değer veriyor ama asıl yaratıcı süreçte kişinin yaşadığı açılım duyuların açılımı duyarlılığın gelişmesi ve sürecin kendisini iyileştirici tedavi edici bir gücü olduğu
Öyle bir şart koşul yok aslında tam terside olabiliyor sanatçılar sürece kendilerini bırakamıyabiliyorlar çünki onların estetik kaygıları çok yüksek olabiliyor işte belli teknikler olabiliyor kafalarında buraya hiç bir yaratıcılık kullanmamış insanlar gelebiliyor ve bu durum hep ben bu güne kadar bir şey yapmadım ben yaratıcı değilimdir aslında şeklinde söylüyorlar.
Yaratıcılık doğuştan gelen bir potansiyeldir. Birde bu durum kadınlar bir anne için ben yaratıcı değilim cümlesi kulağa çok saçma geliyor.
Burda sonuca yönelik bir çalışma yada sergi açmak üzerine yapılmış bir sanatsal yaratıdan bahsetmiyoruz ki oraya kadar giden örneklerde oluyor. burada kişinin yaratıcı süreci deneyimleyerek kendisini ifade edebilmesine yardımcı olmak hayatındaki malzeme neyse onu anlamlandırabilmesine yardımcı olmak amaçlanıyor.
İfadesel sanatlar danışmanlık, koçluk, terapi eğitim modellerinin en büyük amacı duyularımızla deneyimlememiz bedenimizle duyarlılığımızı açmamız bunun başarısıda burdan geliyor zaten çünkü yaratıcı aktiviteler duyu organlarımız duyarlılığımız ve deneyimlerimizle gerçekleşiyor.
Mesela resim bireysel bir aktivite daha çok insanı kendisine içine döndüren bir aktivite gruplada yapılabilir ama doğal özelliği bu dolayısıyla daha içimize dönük yapılan bir aktiviteyken müzik daha birleştirici bir aktivite olabilir misal bir koro çalışması veya bir ses vermek
Drama çalışmalarıda yine aynı şekilde kime ne aktarıyoruz şeklinde bir grup çalışmasında kullanılabilir. Müzikte daha işitsel özelliklerimizi kullanıyoruz dolayısıyla özetle ne tür çalışmalara yapılıyor ve hangi özellikler kullanılıyor şeklinede anlatılabilir.
Bazı kişiler bu sanat çalışması grubuna girmek istemiyorlar daha bireysel çalışmaları tercih ediyorlar bu durum daha çok yaratıcılık arasında ile koçluk çalışması gibi bir durum oluyor ve biz bu süre içerisinde beraber bir yolculuğa çıkıyoruz o insanla bireysel yolculukta görüyor ki insan ha evet bende yaratıcı olabiliyorum ve sanatın üzerinden çıkan iyileştirme süreci o insan için kendine olan özgüveninin sağlanması adına etkili oluyor.
Grupta ise grup çalışmaları çok zengin hatta biz günlük yaşamımızda da hiç bir zaman yanlız değiliz iş yerimizde çalışma arkadaşlarımız var aile içinde yanlız değiliz grup çalışmasında şöyle bir durum işleniyor ben günlük yaşamımda ne yaşıyorsam onu buraya getiriyorum ve grup üyelerine aktarıyorum.
Otorite ile ilgili bir durumum varsa grupta dominant bir insan varsa ona otorite ile ilgili düşüncelerimi ister istemez aktarıyorum farkına varsamda varmasamda yani grupta böyle bir ilişki dinamikleride oluşabiliyor bunu güvenli bir ortamda kişinin bunu farketmesini kendisini desteklemesini gruptan destek almasını burdaki ilişkiler aracılığı ile dışarıdaki insanlara aktarım yapmasını sağlamak ve bu durumun amacını eğlenceli olduğunu ve oyun oynuyarak sanatsal yaratıcılıkları ortaya koyarak ortaya çıkartmak
Bize göre sanat bir dışa vurumdur. Duygularınızın, düşüncelerinizin, yaşadıklarınızın ve kültürünüzün bir aktarım yoludur. Sanat bir eğitim aracıdır insanların kendini geliştirmesi aslında her insanın istediği psikolojik yönden insanın kendini çok iyi hissettiği ve hazır hissettiği duruma ulaşmaktaktır.
Sanat ve sanatşı kişilere göre değişkenlik gösteren bir kavramken
Sanatçı: Sanat icra edene ve bir eser üretebilen kişilere verilen genel bir addır. bu ssadece resim sanatı ile kısıtlı değil plastik sanatlarının diğerleri heykel seramik yada ritmik sanatların dalları olan müzik, tiyatro, dans yada edebiyat gibi dallarıda vardır. Benim dolayısıyla şu sanatçıdır ve çocuk şöyle davranırsa sanatçı olur diyebilmem söz konusu değildir.
Eğer bir zorlama yada bir hediye vaat etmeden çocuk kendi isteği ile bir sanat dalı ile ısrarcı bir şekilde ilgileniyorsa özellikle örnek vermek gerekirse 2 ila 3 ve 6 ila 7 yaşlarındaki çocukların resim sanatına olan ilgileri çok daha fazladır sürekli karalamalarla sizin buda resim mi dediğiniz fakat onların yaptıkları çizimlere çok büyük anlamlar yüklediklerini görürüz.
Bir çocuğa bu sanatçımı dedğimizde evet bir şeyeler ortaya koyuyor ve bir şeyler üretebiliyorsa o çocuk sanatçıdır. Bizim yetişkin dünyasındaki sanatçı ile onların çocuk dünyasındaki sanatçı kavramı çok farklıdır.
Çocuğun resim sanatına yatkınlığından ve böyle bir yeteniğinin varolup olmadığından bahsetmek için çocuğun 12 yaşını almış olması gerekiyor. Bununla beraber çocuğa verilecek olan resim sanatıyla olan eğitimlerde çocuğun gelişimi açısından çok önemli bir aşamadır.
Çocuğunuza bu konuda destek sağlayabilmenizde çocuğunuzun yaratıcılığını geliştirebilmesi ve bunu sunabilmesi açısından çok önemlidir çocuğunuza çeşitli malzemeler alarak onun bu malzemeleri kullanımını gösterebilirsiniz. bununla beraber 9 ila 12 yaşındaki çocuklar için bu daha çok geçerli olmakla beraber daha düşük yaştaki çocuklar içinde uygulanabilecek bir yöntemdir çocuğunuza bir potre göstererek bunu çizebilip çizemeyeceğinizi sormanız ve çocuğunuzun onu çizmedeki gayreti onun gelişimine katkı sağlıyacaktır.
Bunların dışında eğer imkanınınz varsa çocuğunuza özel bir eğitim aldırabilirsiniz. Müzelere götürerek çeşitli cd leri izletebilirsiniz. Yapılan eserler hakkında bilgilenmesini sağlayabilirsiniz. Çizim yeteneklerini anne ve babasının bir yeteneği yoksa bu sanata karşı kendi kendilerinin geliştirmesi çok zordur. Fakat eğitmelenlerinden ve resim öğretmenlerinden bu konuda eğitim alabilirler.
Çocukların iyi yada kötü resim yapıyordan öte başladıkları resmi bitirmeleri çok önemlidir. Dolayısıylada başladığı bir resmi güzel olmadı diyerek bir kenara atması değil onu değişik fontlarda resim boyaları ile boyuyarak bitirmesi bu aşamada çocuk için çok daha yararlıdır.
Büyük şehirlerde bulunan çocuklar resim heykel müzelerine gidebilirler. Bir çok büyük şehirlerde bu müzelerden vardır. İstanbulda yaşayan çocuklar bu durumlardan daha fazla yararlanabilirler çünki İstanbul’da devlet tarafından varolan bir çok müze bulunmakta ve bir çoğuda ücretsiz olarak ziyaret edilebilmektedirler.
Özel müzelerde bu konuda çok rahabet görmekte özellikle bahsetmek gerekirse Rahmi Koç Müzesi bu tarz müzelerde çocukların çok hoşuna gidebilecek oyuncak arabalar klasik arabaların bulunduğu güncel değişik tarzda cihazlarında sergilendiği müzede bir çocuk çamaşır makinesinin nasıl çalıştığını bile görebilir.
Sanat müzeleri tarafına baktığımız zaman benim tavsiyem özellikle 5 yaş altı çocuklar için çok yararlı olacağını düşündüğüm pera müzesidir. Pera müzesinde potreler vardır. Potre resimlerin nasıl olduğunu göstermek açısından çocukların gelişiminden yarar sağlayacak bir müzedir.
Burhan Doğançay Tür modern resmin doayenidir. Türkiye için çok önemli bir ressamdır ve Taksimde onun kendi kişisel müzesi var bu müzeyide çocuklarınız için şiddetle tavsiye ederim bu müzede Burhan Doğançayın uzun yıllardan beri yapmış olduğu resimler çekmiş olduğu fotoğraflar sergilenmektedir.
Sabancı müzesi biliyorsunuz zaman zaman yurt dışından çok önemli eserler getirmekte kendi özgün müzeside hat sanatlarının üzerine çok değer taşıyan bir müzedir bu müzelerde çocuklarınızın gelişimine katkı sağlayacak götürülmesinde büyük yararlar oluşturun müzelerdir.
70 yılların başlarında bir psikolog çocukları 0 - 18 ay 18 - 24 ay 2 - 5 yaş belli dönemlere ayırmış ve yaklaşık olarak 30 000 çocuk resmini bu yaş gruplarına göre katogorize etmiş ve demiş ki; Çocuklar birilerine benzer karalamalar çizerler bunlara motor beceriler denir çocuklar bu şekilde kendilerini ifade ederek düşüncelerini dışarıya vururlar ve bu tüm dünyada genel geçer bir durumdur.
Bu tüm çocuklarda görülen bir durumdur ABD’de de bu şekilde Türkiye’de de bu şekilde Afrika’da da bu şekilde karalamalar yaparlar çocuklar fakat yaşlar büyüdükçe 4 li 5 li yaşlara gelindiğinde kültürel farklılıklara göre o resimler farklı şekiller alır.
Bir çocuğun hangi sanata ilgi duyduğunu resim sanata ilgi duyup duymadığını bazı belli teknikler uygulayarak ortaya çıkartmak mümkündür. Fakat asıl bunu ortaya çıkarıcak durum çocuğunun yaşının ilerlemesidir. 4 lü 5 li yaşlarda çok güzel resimler yapan çocukların ilerleyen yaşlarda bu heveslerini kaybettiklerini görüyoruz.
Bunların yanında çocukken resim sanatına ilgisi olmayan çocukların ileriki yaşlarda bu sanata olan ilgisinin artığını belli derecelerde eğitimler alarak çok ünlü sanatçılar oluştuğunu görüyoruz. Sizin çocuğunuza yapabileceğiniz durum ise çocuğun resim kaygısının olup olmadığı kaygısını taşımadan çocuğa malzemeler alırsınız yaptığı şeylerin üzerine konuşabilmesi için ona zaman tanıyabilirsiniz ona bu konu üzerine ilgi gösterebilirsiniz.
Sanatı seven ve sanatın herhangi bir dalı ile uğraşan insanlar herşeyden önce disiplinli olmalıdır. Çünkü hayatındaki diğer konuları zorlukları vs.. sanatla beraber götürmelidir. Bu durum düzeni tertipi her şeyden önce başarıyı getirir.
Bu durumda yetiştirilen çocukların estetik anlayışı değişir estetik değerleri gelişir estetik anlayışı değişir bir resme veya bir heykele baktığı zaman o resmin yada heykkelin malzemelerini süreçlerini nasıl yapıldığını sanatçının nasıl düşündüğünü o eseri sanatçının nasıl o hale getirdiği hakkında bir fikir bilgi sahibi olur.
Bu değerlere kavuşan çocuk özgün fikirler özgün değerler ortaya koyar çok yaratıcı bir insan haline gelir ve yetişkinliğinde de diğer sanat dallarında çok değişik fikirler geliştirir. Zaten genel olarakta geçmişimize baktığımızda çok değişik fikirler ortaya atan ve çok başarılı olan kişilerin tek bir sanat dalı ile uğraşmadıklarını resimde heykelde yaptığını ve bir çok değişik tarasımlar yaptığını hayatla ilgili bir çok değişik ürünler yarattığını görüyoruz.
O yüzden küçükken sanatla uğraşan çocukların herşeyi olur ama herşeyden önce kendini gerçekleştiren kendi özgüveni olan yaptığı işi başkalarına göstermekten çekinmeyen fikirlerini paylaşmaktan çekinmeyen bir birey haline gelir.